Các bài giảng về nội dung Bài 24. Tình hình văn hóa ở các thế kỷ XVI-XVIII trong chương trình Lịch sử 10 Mời các em cùng tham khảo Bộ đề thi giữa HK1 môn Lịch sử 10 năm 2022-2023 mà HOC247 đã tổng hợp dưới đây. Bộ sưu tập gồm các đề thi được biên soạn từ các trường THPT khác nhau, sẽ giúp các em thử sức mình trước kì thi sắp đến. Việc tham khảo đề thi không những sẽ giúp các em hệ thống lại kiến thức - Sau khi kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước: Việt Nam bước vào giai đoạn thống nhất đất nước, tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội ở cả hai miền6. Lý thuyết Lịch Sử 10 Bài 24: Tình hình văn hóa ở các thế kỉ XVI-XVIII | Lý thuyết Lịch Sử 10 ngắn gọn - Tóm tắt lý thuyết Lịch Sử lớp 10 ngắn gọn, chi tiết giúp bạn nắm được kiến thức trọng tâm môn Lịch Sử 10. Trả lời câu hỏi Lịch Sử 10 Bài 24 trang 122 | Hay nhất Giải bài tập Lịch Sử 10 - Hệ thống giải bài tập Lịch Sử lớp 10 ngắn gọn, đầy đủ, bám sát theo nội dung sách giáo khoa Lịch Sử 10 để giúp các bạn học tốt môn Lịch Sử lớp 10 hơn. 1NAm. * Hoạt động 1 Tìm hiểu về tư tưởng, tôn giáo ở thế kỷ XVI – GV phát vấn Tình hình tôn giáo thế kỷ X - XV phát triển như thế nào?- HS trả GV đặt vấn đề Ở thế kỷ XVI – XVIII tôn giáo phát triển như thế nào?- HS theo dõi SGK trả GV kết luận kết hợp ghi GV phát vấn Tại sao ở những thế kỷ XVI – XVIII Nho giáo suy thoái không còn được tôn sùng như trước?- GV gợi ý cho HS trả lời+ Trật tự phong kiến, trật tự trong quan hệ xã hội bị đảo lộn Vua chẳng ra vua, tôi chẳng ra tôi. Quan hệ mới tiến bộ dần thay thế trật tự quan hệ phong kiến đã bị lỗi thời.+ Nhà nước phong kiến khủng hoảng; chính quyền trung ương tập quyền suy sụp…- GV tiếp tục trình bày Trong khi Nho giáo suy thoái thì Phật giáo có điều kiện khôi phục GV chứng minh bằng một số công trình kiến trúc Phật giáo như Chùa Thiên Mụ Huế, Phật bà quan âm nghìn tay nghìn mắt, các tượng La Hán chùa Tây Phương Hà Nội…Nhiều vị chúa quan tâm cho sửa sang chùa chiền, đúc đồng, tô HS nghe, ghi GV tiếp tục giảng Tôn giáo mới được du nhập vào nước ta đó là Thiên Chúa GV hỏi Thiên Chúa giáo xuất hiện ở đâu và được tuyên truyền vào nước ta theo con đường nào?- HS trả GV nhận xét, kết luận Ki –tô giáo xuất hiện ở khu vực Trung Đông rất phổ biến ở Châu Âu. Các giáo sĩ Thiên Chúa giáo theo các thuyền buôn nước ngoài vào Việt Nam truyền đạo. Nhà thờ Thiên Chúa giáo mọc lên ở nhiều nơi, giáo dân ngày càng đông ở cả hai cạnh việc tiếp tục ảnh hưởng của tông giáo bên ngoài, người dân Việt Nam tiếp tục phát huy những tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp. Đền thờ, lăng miếu được xây dựng ở nhiều nơi bên cạnh chùa chiền, nhà thờ đạo tạo nên sự đa dạng, phong phú trong đời sống tín ngưỡng của nhân dân ta.* Hoạt động 2 Tìm hiểu sự phát triển giáo GV yêu cầu HS theo dõi SGK để thấy được sự phát triển của giáo dục+ Ở Đàng Ngoài.+ Ở Đàng Trong.+ Giáo dục thời Quang Trung.+So sánh với giáo dục thế kỷ X – HS theo dõi SGK theo những yêu cầu của GV sau đó phát GV nhận xét, bổ sung, kết GV minh họa Nội dung giáo dục Nho học khuôn sáo, ngày càng không phù hợp với thực tế xã hội, gian lận trong thi cử, mua quan bán tước…- GV hỏi Em có nhận xét chung gì về tình hình giáo dục nước ta trong các thế kỷ XVI – XVIII?- HS trả GV chốt ý+ Giáo dục tiếp tục phát triển nhưng chất lượng giảm sút.+ Nội dung giáo dục vẫn là Nho học, SGK vẫn là Tứ Thư, Ngũ Kinh. Các nội dung khoa học không được chú ý. Vì vậy, giáo dục không góp phần tích cự để phát triển nền kinh tế thậm chí còn kìm hãm sự phát triển kin tế.* Hoạt động 3 Tìm hiểu sự phát triển của văn GV phát vấn Em hãy nhắc lại những đặc điểm của văn học ở các thế kỷ X – XV?- HS trả GV nhận xét, bổ sung, nhắc lại đặc điểm của văn học thời kỳ trước+ Văn học chữ Hán rất phát triển.+ Đã có văn học chữ Nôm xong chưa phổ biến.+ Nội dung văn học thể hiện tinh thần dân tộc sâu HS nghe, củng cố lại kiến GV yêu cầu HS theo dõi SGK để thấy được những điểm mới trong văn học trong các thế kỷ XVI – HS theo dỏi SGK phát GV bổ sung, phân tích+ Sở dĩ văn học chữ Hán mất dần ưu điểm, không còn có tác dụng lớn, không phát triển mạnh như giai đoạn trước là do sự suy thoái của Nho giáo. Trước đây, trật tự xã hội chuẩn mực đạo đức của Nho giáo được mọi người tự nguyện làm theo. Song đến thời kỳ này thực tiễn xã hội đã khác trước. Vì vậy, giáo lý Nho học tở nên sáo rỗng, lạc hậu, không phù hợp.+ Sự xuất hiện chữ Nôm và sự phát triển của thơ Nôm thể hiện tinh thần dân tộc của người Việt. Người Việt đã cải biến chữ Hán thành chữ Nôm đẩ viết văn, làm thơ…* Hoạt động 4 Tìm hiểu sự phát triển của nghệ thuật, khoa học-kỹ GV phát vấn Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc ở các thế kỷ X – XV phát triển như thế nào?- HS trả lời Ở các thế kỷ X – XV, nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc phát triển rất mạnh, chịu ảnh hưởng của yếu tố bên ngoài Phạt giáo, Nho giáo song vẫn mang đậm bản sắc dân GV yêu cầu HS theo dõi SGK để thấy được sự phát triển của nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc giai đoạn XVI – XVIII?- HS theo dõi SGK trả GV bổ sung, kết luận về kiến trúc, điêu GV minh họa bằng tranh ảnh Các vị La Hán chùa Tây Phương, chùa Thiên Mụ, Tượng Quan Âm nghìn mắt, nghìn tay. Cho HS thấy được số lượng công trình điêu khắc rất ít so với giai đoạn GV trao đổi với HS về các loại hình nghệ thuật và các vùng miền, giúp HS thấy được sự phong phú, đa dạng của nghệ thuật Việt Nam trong các thế kỷ XVI- GV yêu cầu HS theo dõi SGK lập bảng thống kê những thành tựu khoa học - kỹ thuật trong các thế kỷ XVI – HS theo dõi SGK tự lập bảng thống kê vào GV phát vấn Khoa học - kỹ thuật trong các thế kỷ XVI – XVIII có ưu điểm và hạn chế gì?- HS trả GV chốt Về tư tưởng, tôn Thế kỷ XVI – XVIII, Nho giáo từng bước suy thoái, trật tự phong kiến bị đảo Phật giáo có điều kiện khôi phục lại nhưng không phát triển mạnh như thời kỳ Lý, Trong các thế kỷ XVI – XVIII, đạo Thiên Chúa được truyền bá ngày càng rộng Tín ngưỡng truyền thống phát huy Thờ cúng tổ tiên, thần linh, anh hùng hào kiệt → Đời sống tín ngưỡng ngày càng phong Phát triển giáo dục và văn Giáo dục- Trong tình hình chính trị không ổn định, giáo dục Nho học vẫn tiếp tục phát triển.+ Giáo dục ở Đàng Ngoài vẫn như cũ nhưng sa sút dần về số lượng.+ Đàng Trong Năm 1646, chúa Nguyễn tổ chức khoa thi đầu tiên.+ Thời Quang Trung Đưa chữ Nôm thành chữ viết chính thống.+Giáo dục tiếp tục phá triển song chất lượng giảm sút. Nội dung giáo dục Nho học hạn chế sự phát triển kinh Văn học- Nho giáo suy thoái → Văn học chữ Hán giảm sút so với giai đoạn Văn học chữ Nôm phát triển mạnh. Những tác giả, tác phẩm nổi tiếng Nguyễn Bỉnh Khiêm, Đào Duy Từ, Phùng Khắc Bên cạnh dòng văn học chính thống, dòng văn học trong nhân dân nở rộ với các thể loại phong phú ca dao, tục ngữ, truyện cười, truyện dân gian…mang đậm tình dân tộc và dân Thế kỷ XVIII, chữ Quốc ngữ xuất hiện nhưng chưa phổ Nghệ thuật và khoa học - kỹ thuật.* Nghệ thuật- Kiến trúc, điêu khắc không phát triển như giai đoạn Nghệ thuật dân gian hình thành và phát triển, phản ánh đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Đồng thời mang đậm tính địa phương.* Khoa học kỹ Về khoa học+ Sử học Tác phẩm Ô châu cân lục, Đại Việt thông sử, Phủ biên tạp lục, Đại Việt sử ký tiền biên, Thiên Nam ngữ lục.+ Địa lý Tập bản đồ Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư.+ Quân sự Hổ trướng khu cỏ.+ Y học sách của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu ra có sách của Nguyễn Bỉnh Về kỹ thuật đã tiếp cận với một số thành tựu kỹ thuật hiện đại của phương Tây. Tình hình văn hóa ở các thế kỉ XVI-XVIIITrắc nghiệm môn Sử lớp 10 bài 24 Tình hình văn hóa ở các thế kỉ XVI-XVIII được chúng tôi sưu tầm và tổng hợp gồm các câu hỏi trắc nghiệm kèm theo đáp án sẽ giúp các bạn học sinh nắm chắc nội dung bài học Lịch sử lớp 10. Mời bạn đọc cùng tham khảo chi tiết tại ra, đã thành lập group chia sẻ tài liệu học tập THPT miễn phí trên Facebook Tài liệu học tập lớp 10. Mời các bạn học sinh tham gia nhóm, để có thể nhận được những tài liệu mới hỏi trắc nghiệm môn Lịch sử lớp 10 bài Tình hình văn hóa ở các thế kỉ XVI-XVIIICâu 1. Hệ tư tưởng hay tôn giáo giữ địa vị thống trị ở nước ta trong các thế kỉ XVI – XVIII làA. Đạo giáo B. Nho giáo C. Phật giáo D. Thiên Chúa giáoĐáp án B Câu 2. Trong các thế kỉ XVI – XVIII, tôn giáo mới được truyền bá vào nước ta làA. Nho giáo B. Đạo giáo C. Phật giáo D. Thiên Chúa giáoĐáp án D Câu 3. Đạo Thiên Chúa được truyền bá vào nước ta thông quaA. Thương nhân phương TâyB. Giáo sĩ phương TâyC. Thương nhân Trung QuốcD. Giáo sĩ Nhật BảnĐáp án BCâu 4. Thiên Chúa giáo bắt đầu truyền bá vào nước ta từ khi nào?A. Nửa đầu thế kỉ XVIB. Cuối thế kỉ XVC. Thế kỉ XVIID. Thế kỉ XVIIIĐáp án A Câu 5. Cơ sở khẳng định trong các thế kỉ XVI – XVIII, Thiên Chúa giáo đã trở thành một tôn giáo lan truyền trong cả nước làA. Nhân dân không coi trọng Nho giáo như trước nữaB. Số người theo Thiên Chúa giáo ngày càng đôngC. Nhà thờ Thiên Chúa giáo mọc lên ở nhiều nơiD. Nhà nước phong kiến cho phép các giáo sĩ nước ngoài tự do truyền đạoĐáp án C Câu 6. Chữ Quốc ngữ xuất hiện ở nước ta từ thời gian nào và có đặc điểm gì?A. Từ thế kỉ XVI – theo mẫu chữ NômB. Từ giữa thế kỉ XVII – theo mẫu tự LatinhC. Từ thế kỉ XVIII – theo mẫu chữ tượng hìnhD. Từ đầu thế kỉ XX – theo mẫu chữ tượng ýĐáp án B Câu 7. Lúc đầu, Quốc ngữ ra đời xuất phát từ nhu cầu nào?A. Truyền đạoB. Viết văn tựC. Sáng tác văn họcD. Gồm cả A, B và CĐáp án A Câu 8. Nội dung giáo dục ở nước ta trong các thế kỉ XVI – XVIII chủ yếu làA. Các môn khoa họcB. Các môn khoa học tự nhiênC. Giáo lí Nho giáoD. Giáo lí Phật giáoĐáp án C Câu 9. Ý không phản ánh đúng sự hạn chế trong nội dung giáo dục nước ta ở các thế kỉ XVI – XVIII làA. Vẫn dùng chữ Hán, chữ Nôm trong học hành thi cửB. Nội dung giáo dục chủ yếu vẫn là kinh sửC. Các môn khoa học tự nhiên không được chú ýD. Không được đưa nội dung các môn khoa học vào thi cửĐáp án ACâu 10. Khoa học tự nhiên trong các thế kỉ XVI – XVIII không có điều kiện phát triển chủ yếu là doA. Thiếu sách vởB. Những hạn chế về quan niệm và giáo dục đương thờiC. Không được ứng dụng vào thực tếD. Trong chương trình thi cử không có các môn khoa học tự nhiênĐáp án BCâu 11. Trong các thế kỉ XVI – XVIII, nền văn học nước ta tồn tạo nhiều bộ phận phong phú, ngoại trừA. Văn học chữ HánC. Văn học chữ NômD. Văn học chữ Quốc ngữĐáp án DCâu 12. Nghệ thuật dân gian ở các thế kỉ XVI – XVIII chủ yếu phản ánh điều gì?A. Mâu thuẫn trong xã hộiB. Sự sao chép của nghệ thuật cung đìnhC. Cuộc sống ấm no của nhân dânD. Những hoạt động thường ngày của nhân dânĐáp án DCâu 13. Tác phẩm điêu khắc gỗ tiêu biểu nhất ở nước ta trong các thế kỉ XVI – XVIII làA. Tượng Phật chùa Tây Phương Hà NộiB. Tượng Phật Bà Quan Âm nghìn mắt nghìn tay Bắc NinhC. Tượng Phật chùa Quỳnh Lâm Hà NộiD. Chùa Một CộtĐáp án BCâu 14. Bộ phận văn học rất phát triển ở nước ta trong các thế kỉ XVI – XVIII làA. Văn học chữ HánB. Văn học dân gianC. Văn học chữ NômD. Văn học chữ Quốc NgữĐáp án BCâu 15. Bộ quốc sử tiêu biểu của Việt Nam thời phong kiến làA. Lê triều công nghiệp thực lục của Hồ Sĩ DươngB. Ô châu cận lục của Dương Văn AnC. Đại Nam thực lục của Quốc sử quán triều NguyễnD. Đại Việt sử kí toàn thư của Ngô Sĩ LiênĐáp án DCâu 16. Nét nổi bật về tình hình kĩ thuật Việt Nam trong các thế kỉ XVII – XVIII làA. Nhiều thành tựu kĩ thuật được du nhập từ phương TâyB. Tiếp cận được với sự phát triển của kĩ thuật thế giớiC. Được du nhập từ phương Tây nhưng vì nhiều lí do nên không có điều kiện phát triểnD. Quá lạc hậu so với sự phát triển chung của các nước trong khu vực và thế giớiĐáp án CCâu 17 Thể hiện tinh thần dân tộc của người Việt, đó là ý nghĩa củaA. những thành tựu về khoa học - kĩ thuật trong các thế kỉ XVI - văn học chữ Nôm phát triển mạnh vào các thể kỉ XVI - văn học Việt Nam ở các thế kỉ XVI - Tất cả đều án BCâu 18 Tôn giáo nào trước đây bị nhà nước Lê sơ hạn chế, thậm chí cấm đoán, đến thế kỉ XVI - XVIII có điều kiện phục hồi và phát triển?A. Phật giáo, Đạo Thiên Chúa Ấn Độ giáo, Hồi giáoD. Phật giáo, Thiên Chúa án ACâu 19 Thế kỉ XVI - XVIII, tôn giáo được truyền bá ngày càng rộng rãi, trở thành một tôn giáo lan truyền trong cả nước làA. Phật giáoB. Nho Đạo giáoD. Thiên chúa án DCâu 20 Đến thế kỉ nào, Thiên Chúa giáo truyền bá mạnh mẽ vào nước ta?A. Đến khoảng thế kỉ Đến khoảng thế kỉ Đến khoảng thế kỉ Đến khoảng thế kỉ XVIIIĐáp án CCâu 21 Loại hình văn học nào được định hình và phát triển ở nước ta trong các thế kỉ XVI – XVIII?A. Văn học chữ Văn học chữ Văn học dân Tất cả các loại hình văn học trênĐáp án DNhư vậy VnDoc đã giới thiệu tới bạn đọc Trắc nghiệm môn Sử lớp 10 bài 24 Tình hình văn hóa ở các thế kỉ XVI-XVIII . Để có kết quả cao hơn trong học tập, VnDoc mời các bạn học sinh tham khảo Trắc nghiệm Lịch sử 10, Giải bài tập Lịch Sử 10, Giải Vở BT Lịch Sử 10, Giải tập bản đồ Lịch Sử 10, Giải bài tập Lịch Sử 10 ngắn nhất, Tài liệu học tập lớp 10 mà chúng tôi tổng hợp và đăng tải. Giải bài tập SGK Lịch sử lớp 10Giải bài tập môn Lịch sử lớp 10Giải bài tập SGK Lịch sử 10 bài 24 Tình hình văn hóa ở các thế kỉ XVI-XVIII được VnDoc sưu tầm và đăng tải, tổng hợp lý thuyết. Đây là lời giải hay cho các câu hỏi trong sách giáo khoa nằm trong chương trình giảng dạy môn Sử lớp 10. Hi vọng rằng đây sẽ là những tài liệu hữu ích trong công tác giảng dạy và học tập của quý thầy cô và các em học sinh.trang 122 sgk Lịch Sử 10 Em cho biết lúc bấy giờ nước ta có những tôn giáo nào?Trả lờiĐạo giáoPhật giáoNho giáoThiên chúa giáotrang 122 sgk Lịch Sử 10 Những nét đẹp trong tín ngưỡng dân gian của Việt Nam là gì?Trả lờiCác tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp được phát huy, tôn trọng như thờ cũng tổ tiên, tôn thờ những người có công với làng với nước,..Lăng miếu được xây dựng ở nhiều nơi.trang 122 sgk Lịch Sử 10 Ở các thế kỉ XVII – XVIII, việc không chú ý nhiều đến các môn khoa học tự nhiên có ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển kinh tế của nước ta?Trả lờiKhông thừa hưởng được những thành quả của khoa học kĩ thuật, những tri thức tiên tiến của loài người để áp dụng vào sản trình Nho học nặng về giáo điều, học để đi thi và ra làm quan, điều này làm cho kinh tế chậm phát triển.trang 123 sgk Lịch Sử 10 Văn học Việt Nam thế kỉ XVII – XVIII có gì mới? Điểm mới đó nói lên điều gì?Trả lờiĐiểm mới Văn học chữ Nôm xuất hiện và ngày càng phát học ngày càng phong phú và phát triển. Văn học chữ Nôm thể hiện được tinh thần dân tộc, đáp ứng được nguyện vọng của nhân dân.trang 123 sgk Lịch Sử 10 Nêu một vài công trình nghệ thuật hay làn điệu dân ca ở địa phương mà em biết?Trả lờiChùa ThầyChùa Tây Phươngtrang 123 sgk Lịch Sử 10 Chứng minh sự phong phú của nghệ thuật Việt Nam ở các thế kỉ XVI – XVIII?Trả lờiNghệ thuật kiến trúc điêu khắc phát triển và đạt nhiều công trình có giá trị chùa Thiên Mụ, các tượng La Hán ở chùa Tây Phương...Trào lưu nghệ thuật dân gian được hình thuật sân khấu phát triển nhiều phường tuồng, phường chèo...Ngoài ra còn phổ biến hàng loạt làn điệu dân ca mang tính địa phương đậm nét như quan họ, hò, vè, si.…trang 124 sgk Lịch Sử 10 Hãy nêu những thành tựu về khoa học – kĩ thuật trong các thế kỉ XVI – XVIII?Trả lờiSố công trình khoa học tăng lênSử học Bên cạnh các bộ sử nhà nước còn có các bộ sử tư nhân như Ô châu cận lục, Đại Việt thông sử, Phủ biên tạp lục,...Địa lý tập bản đồ Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư,..Quân sự tập Hổ trướng khu cơ,...Triết học bộ sách của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác,...Kĩ thuật đúc súng đại bác, đóng thuyền chiến…Câu 1 trang 124 sgk Sử 10 Phân tích đặc điểm và ý nghĩa của văn học Việt Nam ở các thế kỉ XVI –XVIII?Lời giảiĐặc điểmTừ thế kỉ XVI – XVII, cùng với sự suy thoái của Nho giáo, văn học chữ Hán đã mất dần vị thế vốn có của học chữ Nôm xuất hiện và ngày càng phát triển với nhiều nhà thơ Nôm nổi tiếng như Nguyễn Bỉnh Khiêm, Phùng Khắc Khoan, Đào Duy Từ,..Bên cạnh dòng văn học chính thống, dòng văn học dân gian nở rộ với các thể loại phong phú ca dao, tục ngữ, lục bát, truyện cười,...Ý nghĩaThể hiện tinh thần dân tộc của người tỏ cuộc sống tinh thần của nhân dân ta được đề cao góp phần làm cho văn học thêm phong phú và đa 2 trang 124 sgk Sử 10 Lập bảng thống kê các loại hình nghệ thuật tiêu biểu của nước ta trong các thế kỉ XVI – XVIII. Nhận xét về đời sống văn hóa của nhân dân ta thời đó?Lời giảiLoại hình nghệ thuậtThành tựuKiến trúc, điêu khắcNhiều công trình có giá trị Các vị La Hán ở chùa Tây Phương, chùa Thiên Mụ, tượng Phật,...Nghệ thuật dân gianTrên các vì, kèo ở những ngôi đình, nghệ nhân đã khắc những cảnh sinh hoạt thường ngày như cày, bừa, đấu vật,...Nghệ thuật sân khấuNhiều phường tuồng, chèo,...Các làn điệu dân ca mang tính địa phương như hò, vè, si, quan họ,...Nhận xétPhản ánh đời sống vật chất và văn hóa tinh thần của nhân dân ta phong phú và đa hiện tính địa phương đậm 3 trang 124 sgk Sử 10 Thống kê các thành tựu khoa học – kĩ thuật các thế kỉ XVI – XVIII. Nhận xét về ưu điểm và hạn chế của nó?Lời giảiThống kêSử học Bên cạnh các bộ sử nhà nước còn có các bộ sử tư nhân như Ô châu cận lục, Đại Việt thông sử, Phủ biên tạp lục,...Địa lý tập bản đồ Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư,..Quân sự tập Hổ trướng khu cơ,...Triết học bộ sách của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác,...Kĩ thuật đúc súng đại bác, đóng thuyền chiến...Nhận xétƯu điểm Những thành tựu khoa học đã diễn ra trên nhiều lĩnh vực hơn các thế kỉ trước, có nhiều tác phẩm có giá chế Do những hạn chế về quan niệm và giáo dục đương thời đã làm cho khoa học tự nhiên không có điều kiện phát triển. Trong lĩnh vực kĩ thuật, việc ứng dụng những thành tựu từ bên ngoài cũng chủ yếu dừng lại ở việc chế tạo thử chứ chưa phát triển. A. Kiến thức trọng tâm I. Về tư tưởng tôn giáo Thế kỷ XVI – XVIII, Nho giáo từng bước bị suy thoái. Trật tự phong kiến bị đảo lộn. Thi cử không còn nghiêm túc như trước Tôn ti trật tự phong kiến không còn được như thời Lê Sơ. Phật giáo có điều kiện khôi phục lại. Nhiều chùa, quán được xây dựng thêm Một số chùa được trùng tu, nhưng không phát triển như thời Lý. Thế kỷ XVI – XVIII, đạo Thiên Chúa được du nhập vào nước ta và được truyền bá ngày càng rộng rãi. Thế kỷ XVI, do nhu cầu của việc truyền đao chữ quốc ngữ ra đời, nhưng chưa được truyền bá rộng rãi. Tín ngưỡng truyền thống được phát huy Thờ cúng tổ tiên, thần linh Đời sống tín ngưỡng ngày càng phong phú II. Phát triển giáo dục và văn học 1. Giáo dục Nhà Mạc tổ chức đều đặn các kì thi Hương, thi Hội để chọn nhân tài. Đàng Ngoài Giáo dục như thời Lê sơ nhưng sa sút dần về số lượng. Đàng Trong 1646 chúa Nguyễn tổ chức khoa thi đầu tiên theo cách riêng. Nội dung Nho học sơ lược. Thời Quang Trung đưa chữ Nôm thành chữ viết chính thống. => Nội dung giáo dục chủ yếu vẫn là kinh sử, các môn khoa học tự nhiên không đưa vào nội dung khoa cử nên hạn chế phát triển kinh tế. 2. Văn học Văn học chữ Hán mất dần vị thế trong thời Lê sơ. Văn học chữ Nôm nhiều nhà thơ nổi tiếng như Nguyễn Bỉnh Khiêm, Phùng Khắc Khoan, Đào Duy Từ… Văn học dân gian ca dao, tục ngữ, truyện cười, truyện dân gian…cũng phát triển ở các vùng dân tộc ít người làm cho kho tàng văn học thêm đa dạng, phong phú. Áng thơ Nôm bất hủ Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc. III. Nghệ thuật và khoa học – kĩ thuật Nghệ thuật Nghệ thuật kiến trúc Chùa Thiên Mụ Thừa Thiên – Huế Nghệ thuật điêu khắc Tượng Phật Bà Quan Âm nghìn mắt nghìn tay chùa Bút Tháp-Bắc Ninh Nghệ thuật dân gian Trên các vì kèo ở ngôi đình làng khắc những cảnh sinh hoạt thường ngày Nghệ thuật sân khấu Làn điệu dân ca địa phương như quan họ, hát giặm, hò, vè, lí, si, lượn.. Khoa học kĩ thuật Sử học Ô châu cận lục, Đại Việt thông sử, Phủ biên tạp lục, Đại Việt sử kí tiền biên, Thiên Nam ngữ lục chữ Nôm… Địa lí Tập bản đồ Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư Quân sự Hổ trướng khu cơ của Đào Duy Từ Y học Bộ sách y dược của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác Quốc phòng Đúc súng đại bác kiểu phương Tây, đóng thuyền chiến, xây thành luỹ… B. Bài tập & Lời giải Hướng dẫn giải câu hỏi giữa bàiCâu 1 Trang 122 – sgk lịch sử 10Em cho biết lúc bấy giờ nước ta có những tôn giáo nào?Những nét đẹp trong tín ngưỡng dân gian của Việt Nam là gì? Xem lời giải Câu 2 Trang 122 – sgk lịch sử 10Ở các thế kỉ XVII – XVIII, việc không chú ý nhiều đến các môn khoa học tự nhiên có ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển kinh tế của nước ta? Xem lời giải Câu 3 Trang 123 – sgk lịch sử 10Văn học Việt Nam thế kỉ XVII – XVIII có gì mới? Điểm mới đó nói lên điều gì? Xem lời giải Câu 4 Trang 123 – sgk lịch sử 10Nêu một vài công trình nghệ thuật hay làn điệu dân ca ở địa phương mà em biết?Chứng minh sự phong phú của nghệ thuật Việt Nam ở các thế kỉ XVI – XVIII? Xem lời giải Hướng dẫn trả lời câu hỏi cuối bàiCâu 1 Trang 124 – sgk lịch sử 10Phân tích đặc điểm và ý nghĩa của văn học Việt Nam ở các thế kỉ XVI –XVIII? Xem lời giải Câu 2 Trang 124 – sgk lịch sử 10Lập bảng thống kê các loại hình nghệ thuật tiêu biểu của nước ta trong các thế kỉ XVI – XVIII. Nhận xét về đời sống văn hóa của nhân dân ta thời đó? Xem lời giải Câu 3 Trang 124 – sgk lịch sử 10Thống kê các thành tựu khoa học – kĩ thuật các thế kỉ XVI – XVIII. Nhận xét về ưu điểm và hạn chế của nó? Xem lời giải Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Lịch sử 10 - Bài 24 Tình hình văn hóa ở các thế kỉ XVI - XVVIII", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trênNội dung text Bài giảng Lịch sử 10 - Bài 24 Tình hình văn hóa ở các thế kỉ XVI - XVVIIIChùa Thầy do Phùng Khắc Khoan xây vào năm 1602CHÙA KIM LIÊN LÀNG NGHI TÀM, QUẬN TÂY HỒCHÙA KEO THÁI BÌNHHãy cho biết những hình ảnh trên nói lên điều gì?BÀI 24 TÌNH HÌNH VĂN HÓA Ở CÁC THẾ KỶ XVI - TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO 1. Về tôn TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO 1. Về tôn giáo - Có 4 loại tôn giáo + Đạo giáo. + Phật giáo. + Nho giáo. + Thiên chúa giáo. Hãy nêu những nét chính của tôn giáo thời kỳ này? TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO 1. Về tôn giáo - Nho giáo suy thoái. - Phật giáo và Đạo giáo có điều kiện khôi phục vị trí. - Đạo Thiên Chúa du nhập vào nước ta. → Tôn giáo ngày càng đa dạng và phong phú trong đời sống nhân - Người dân nhận thấy rằng tư tưởng Nho giáo không còn phù hợp. - Sự khôi phục của Phật giáo, Đạo giáo - Sự du nhập của Thiên Chúa giáo ở phương Tây vào nước ta - Sự phát triển của ngoại thương, kinh tế hàng hóa và giao lưu với thế giới bên ngoài. Nho giáo suy chúa giáo Jesus Đạo giáo Lão Tử Phật giáo Thích Ca Mâu Ni Nho giáo Khổng Tử TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO 1. Về tôn giáo 2. Văn hóa Văn hóa thời kỳ này có gì nổi bật? TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO 1. Về tôn giáo 2. Văn hóa - Thế kỷ XVII, chữ Quốc ngữ ra đời. - Một nếp sống văn hóa riêng trên cơ sở hòa nhập nền văn hóa cổ truyền. Đóng góp cho nền văn hóa Việt Nam sau De Rhodes 15/3/1591 – 5/11/1660Bảng chữ cái hiện nay được dựa trên mẫu tự TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO 1. Về tôn giáo 2. Văn hóa 3. Tín ngưỡng truyền thống Những nét đẹp trong tín ngưỡng dân gian của nước ta được thể hiện như thế nào? Những tín ngưỡng dân gian đến nay còn tồn tại hay không? Lấy ví dụ? TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO 1. Về tôn giáo 2. Văn hóa 3. Tín ngưỡng truyền thống - Tín ngưỡng truyền thống được phát huy, tôn trọng Thờ cũng tổ tiên. - Bên cạnh chùa chiền, các nhà thờ đạo, những đền thờ, lăng miếu được xây dựng ở nhiều nơi. Đời sống tinh thần của nhân dân ta ngày càng phong thờ tổ tiênThờ cúng tổ tiênSắc phong tôn thờ những người có công với làng nướcII. PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ VĂN HỌC Thảo luận nhóm Nhóm 1 Tình hình giáo dục nước ta trong các thế kỷ XVI – XVIII? So sánh tình hình giáo dục thời kỳ trước và thời kỳ này? Nhóm 2 Văn học ở các thế kỷ XVI – XVIII có gì mới? Ý nghĩa?II. PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ VĂN HỌC 1. Giáo dục - Nhà Mạc giáo dục phát triển. - Thời Lê – Trịnh giáo dục được mở rộng nhưng chất lượng không cao. - Nhà Nguyễn Năm 1646, tổ chức khoa thi đầu tiên. - Thời Quang Trung Chấn chỉnh giáo dục, và đưa chữ Nôm thành chữ viết chính thống. - Nội dung chủ yếu là kinh sử, chưa chú ý đến các môn khoa học tự nhiên nên hạn chế sự phát triển kinh tế. → Giáo dục phát triển nhưng chất lượng chưa cao. * So sánh Giáo dục thời kỳ này được tiếp tục phát triển ở cả hai đàng Trong và đàng Ngoài. Chữ Nôm thay thế chữ Hán, tuy nhiên các môn khoa học tự nhiên không được chú trọng, không được đưa vào khoa PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ VĂN HỌC 1. Giáo dục 2. Văn học - Văn học chữ Hán có sự giảm sút. - Văn học chữ Nôm phát triển với nhiều nhà thơ Nôm nổi tiếng Nguyễn Bỉnh Khiêm, Đào Duy Từ - Áng thơ Nôm bất hủ Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc. - Văn học dân gian nở rộ với nhiều thể loại ca dao, tục ngữ Phản ánh đời sống tinh thần và tâm linh của người dân đương thời. * Ý nghĩa Đời sống nhân dân ngày càng đa dạng, phong phú. Văn học, thơ ca không chỉ phát triển ở một bộ phận nữa mà được phổ biến rộng rãi trong toàn thể quần chúng nhân HÁN CHỮ NÔMHổ trướng khu cơ ĐÀO DUY TỪTập thơ Nôm của Hồ Xuân HươngTác phẩm Chinh Phụ Ngâm Đặng Trần CônIII – Nghệ thuật và khoa học – kĩ thuật 1. Nghệ thuậtBảng thống kê các công trình nghệ thuật trong các thế kỷ XVI - XVIII Loại hình Thành tựu nghệ thuật Kiến trúc, Điêu khắc Phát triển Chùa Thiên Mụ; tượng Phật Bà Quan Âm ,nghìn tay, nghìn mắt, các vị La hán. Nghệ thuật dân gian Cảnh sinh hoạt thường ngày được khắc trên các ví, kèo của ngôi đình làng như đi cày, đi bừa, đấu vật. Nghệ thuật sân khấu Nhiều làng có phường tuồng, phường chèo. Các làn điệu dân ca như quan họ, hát dặm, hò, víIII – Nghệ thuật và khoa học – kĩ thuật 1. Nghệ thuật * Nhận xét - Phản ánh đời sống vật chất và văn hóa tinh thần của nhân dân ta phong phú và đa dạng. - Thể hiện tính địa phương đậm Bút Tháp Bắc NinhTượng La Hán chùa Tây Phương Hà TâyTượng La Hán chùa Tây Phương Hà TâyĐIÊU KHẮC GỖ TRÊN VÌ, KÈONGHỆ THUẬT ĐIÊU KHẮC DÂN GIANNGHỆ THUẬT ĐIÊU KHẮC HÁT XƯỚNGPHƯỜNG CHÈO BẮC BỘDÂN CA DÂN TỘC ÍT NGƯỜI HÒ - VÈ – LÍ – SI – LƯỢNBảng thống kê thành tựu của khoa học – kỹ thuật ở thế kỷ XVI - XVIII Lĩnh vực Thành tựu tiêu biểu Sử học Ô châu cận lục, Đại Việt thông sử, Phủ biên tạp lục, Đại Việt sử kí tiền biên, đặc biệt là bộ sử kí bằng chữ Nôm Thiên Nam ngữ lục. Địa lí Tập bản đồ Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư, Quân sự Tập Hổ trướng khu cơ của Đào Duy Từ, Y học Bộ sách y dược của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, Triết học Một số bài thơ, tập sách của Nguyễn Bỉnh Khiêm, Lê Quý Đôn Kĩ thuật Đúc súng đại bác theo kiểu phương Tây, đóng thuyền chiến, xây thành lũy, làm đồng hồ,III – Nghệ thuật và khoa học – kĩ thuật 1. Nghệ thuật 2. Khoa học – kỹ – Nghệ thuật và khoa học – kĩ thuật 1. Nghệ thuật 2. Khoa học – kỹ thuật. * Nhận xét - Ưu điểm Những thành tựu khoa học đã diễn ra trên nhiều lĩnh vực hơn các thế kỉ trước, có nhiều tác phẩm có giá trị. - Hạn chế Do những hạn chế về quan niệm và giáo dục đương thời đã làm cho khoa học tự nhiên không có điều kiện phát triển. Trong lĩnh vực kĩ thuật, việc ứng dụng những thành tựu từ bên ngoài cũng chủ yếu dừng lại ở việc chế tạo thử chứ chưa phát Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác 1720-1791Quốc phòng - Xây thành lũy - Đúc súng đại bác - Đóng thuyền chiếnNho giáo bị suy thoái. Tư tưởng,tôn giáo Phật giáo và đạo giáo có điều kiện phát triển. TK XVI, thiên chúa giáo du nhập vào Việt Nam,XVI chữ quốc ngữ ra đời. Giáo dục tiếp tục phát triển nhưng chất lượng Lĩnh giảm sút. Vực Giáo dục, văn hóa Văn học chữ Hán giảm sút, chữ Nôm phát triển,văn học dân gian nở rộ với nhiều thể loại. Kiến trúc điêu khắc phát triển, trào lưu nghệ thuật dân gian hình thành, nghệ thuật sân khấu phát triển. Nghệ thuật, KHKT Nhiều công trình nghiên cứu khoa học ra đời. KHTN không có điều kiện phát triển. Súng đại bác theo kiểu phương Tây,đóng tàu thuyền, xây thành 1 Những biểu hiện nào chứng tỏ trong thế kỉ XVI - XVIII, Phật giáo, Đạo giáo và các tín ngưỡng dân gian khác được phục hồi và phát triển? A. Tư tưởng Nho giáo suy đồi, mất vị trí độc tôn. B. Các công trình kiến trúc, chùa chiền đền miếu, am, quán được khôi phục. C. Các tăng sư và đạo sĩ được tham gia bàn công việc triều chính. D. Đạo Thiên chúa được truyền bá rộng 2 Nếp sống văn hóa riêng của người Việt trong giai đoạn này được hình thành trên cơ sở nào? A. Những quy định của triều đình phong kiến. B. Tiếp thu tư tưởng bên ngoài và hòa nhập với nền văn hóa cổ truyền. C. Sự du nhập của văn hóa Trung Hoa và nền văn hóa Ấn Độ. D. Thông qua hoạt động truyền giáo của các giáo sĩ phương 3 Văn học nước ta thời kỳ này có gì nổi bật? A. Văn học chữ Hán suy yếu, Văn học chữ Nôm phát triển mạnh. B. Nhiều nhà thơ Nôm nổi tiếng với các tác phẩm bất hủ. C. Văn học dân gian phát triển, phản ánh cuộc sống của người dân đương thời. D. Tất cả ý kiến 4 Ai là tác giả của tập sách “Cung oán ngâm khúc"? A. Lê Quý Đôn. B. Phùng Khắc Khoan. C. Nguyễn Gia Thiều. D. Nguyễn Bỉnh Khiêm.➢Học bài cũ và hoàn thành các câu hỏi ở cuối SGK. ➢Sưu tầm tài liệu, hình ảnh, video từ Internet có liên quan đến nội dung bài học video phải có nguồn tin cậy. ➢Đọc trước bài 25 Tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa dưới triều Nguyễn Nửa đầu thế kỷ XIX + Tìm bản đồ Việt Nam thời Minh Mạng. + Sưu tầm 1 số tranh ảnh về kinh thành Huế, tranh dân gian

bài 24 lịch sử 10